Persbericht: Aandeelhouders geweigerd op aandeelhoudersvergadering – protest tegen wapengigant EADS

Amsterdam 31 mei 2012 – Vandaag protesteerden 100 mensen tegen wapenhandel en wapenindustrie bij de aandeelhoudersvergadering van wapengigant EADS in Amsterdam. Zes kritische aandeelhouders werd daarbij de toegang tot de aandeelhoudersvergadering ontzegd.

Toen de kritische aandeelhouders zich bij de vergadering meldden bleek de ING, verkoper van aandelen EADS in Nederland, de gegevens van een zestal mensen niet te hebben doorgegeven. Eerder had de ING telefonisch aangegeven dat EADS “bang voor activisten” was. "Blijkbaar willen de ING en EADS dat deze wapenhandelaren achter gesloten deuren vergaderen en is een kritische blik van buitenaf ongewenst”, aldus Wendela de Vries van de Campagne tegen Wapenhandel. Vier kritische aandeelhouders konden wel naar binnen.

Het weigeren van de aandeelhouders leidde ertoe dat veel kritische vragen over de rol van EADS in wapenhandel niet gesteld konden worden. Wel zijn vragen gesteld over de wapenhandel van EADS met Indonesië en Kazachstan, over EADS wapens die via Libië wellicht op de zwarte markt in Noord-Afrika op zullen duiken en over de rol van EADS in kernwapenproductie. De meeste antwoorden van EADS waren tamelijk ontwijkend, het wapenbedrijf schuift alle verantwoordelijkheid van zich af richting overheid.

Lees hier het Alternatief Jaarverslag EADS, geschreven door de Campagne tegen Wapenhandel (PDF)

Ook is er een versie met noten (bronnen) hier te lezen. (PDF)

Vragen EADS aandeelhoudersvergadering 2012

Op de foto: Aandeelhouders van de Campagne tegen Wapenhandel blijven hardnekkig toegang tot de vergadering eisen.

De vier aandeelhouders die wel naar binnen mochten hebben de volgende vragen gesteld:

Oorlog en zaken
Kunt u de berichten in de media bevestigen dat MBDA heel veel nieuwe orders heeft, onder meer doordat Frankrijk en Groot-Brittannië hun rakettenvoorraad moeten aanvullen na de Libie-oorlog van vorig jaar? Heeft de Libie-oorlog ook de vraag naar andere EADS wapens en militaire systemen doen toenemen? Bevestigd dit dat oorlog goed is voor uw bedrijf?
Heeft u betrekkingen aangeknoopt met het nieuwe Libische regime en zo ja, heeft dat regime uw handelsbetrekkingen met het vorige regime ter sprake gebracht?

Antwoord EADS: Over specifieke klanten en orders wordt geen mededeling gedaan. Wel kan worden bevestigd dat het orderboek van EADS defensiedivisie Cassidian een stijgende lijn vertoond. Met het nieuwe Libische regime zijn contacten over de wederopbouw van hun luchtvloot.

Libië
Zoals bekend zijn de Libische wapendepots tijdens de oorlog in 2011 geplunderd. Veel wapens zijn verkocht op de zwarte markt in Noord-Afrika.
Weet u of de MILAN antitankraket van EADS is verkocht of getransporteerd naar Niger, Burkina Faso en/of Mali? Zo niet, gaat u onderzoeken of dit is gebeurt?
Weet u welke EADS wapens Libie in voorraad had tijdens de oorlog in 2011, en welke er zijn verkocht of geleverd aan de rebellen?
Weet u waar deze wapens nu zijn? Zo ja, zijn ze nog steeds in Libie of zijn ze verkocht naar andere landen? Voelt u enige verantwoordelijkheid voor het monitoren van deze wapens?

Antwoord EADS: EADS is onmiddelijk gestopt met het leveren van de MILAN anti tank raket toen het wapenembargo tegen Libie werd afgekondigd. EADS heeft niet de capaciteit om illegale wapenhandel te volgen. Dat is aan regeringen om dat te doen.

Frontex
Met geld van het EU Security Research Framework Program ontwikkelt uw bedrijf grensbewakingssystemen voor het Europese grensbewakingsagentschap Frontex. Onder meer ontwikkeld EADS een plan voor grensbewaking met drones, OPARUS genaamd. In een rapport van de Europese Groenen uit 2011 wordt grote bezorgdheid uitgesproken over het schenden van mensenrechten en asielrechten bij Frontex grensbewakingsoperaties.
Op welke manier gaat OPARUS de fundamentele rechten garanderen van vluchtelingen en migranten, met name van kwetsbare individuen (alleenstaande minderjarigen bijvoorbeeld) bij de ontwikkeling van grenscontrole-technologie, die overigens op geen enkele manier bijdraagt aan oplossing van het migratieprobleem?

Antwoord: EADS levert grensbewapingsapperatuur aan Europese overheden. Deze overheden zijn verantwoordelijk voor grensbewaking volgens erkende mensenrechtennormen.

Financiering van partijen door EADS

Welke politieke partijen ontvangen giften van EADS?

Antwoord: In Duitsland ontvangen SPD, FDP CDU en CHU bescheiden bedragen van EADS, zoals is toegestaan door de Duitse wet.

Indonesië
EADS onderhoudt warme relaties met de Indonesische strijdkrachten, en verkocht negen C295 transporthelikopters en zes EC 725 gevechts- en reddingshelikopters. Deze toestellen zijn allemaal geschikt voor het vervoer van troepen en materieel. Zoals bekend vallen Indonesische militairen en politie dorpen aan in West Papoea, waardoor veel mensen hebben moeten vluchten en waarbij doden zijn gevallen. Het is niet onwaarschijnlijk dat de Indonesische troepen en politie gebruik gaan maken van EADS toestellen bij hun aanvallen op dorpen in West Papoea.
Beschouwd u de verkoop van helikopters in lijn met uw Responsibility & Sustainability raport, waarin onder meer staat “Bedrijven moeten er voor moeten zorgen dat ze niet medeplichtig zijn aan mensenrechtenschendingen"Zo nee, waarom gaat u dan door met deze leveranties? Zo ja, wat gaat u doen als zou blijken dat Indonesië EADS helikopters heeft gebruikt bij mensenrechtenschendingen?

Antwoord EADS: Onze wapenexporten vallen onder de controle van de geldende exportregels van de producerende landen.

Kernwapens
In de voorzitterssamenvatting van de Voorbereidende Vergadering voor herziening van het Non-proliferatieverdrag (mei 2012) staat dat veel landen hun bezorgdheid hebben uitgesproken over de modernisering van kernwapens. Het non-proliferatieverdrag verplicht alle verdragspartijen te werken aan volledige kernontwapening.
Ziet EADS de ontwikkeling van de M51 kernraket en de ASMPA kernraket niet als een schending van het non-proliferantieverdrag?
Is EADS bezorgd over het feit dat de ontwikkeling van tactische kernwapens zoals de ASMPA door MBDA voor de Franse strijdkrachten de dremplen voor het gebruik van kernwapens zal verlagen?

Antwoord EADS: De productie van raketten voor kernkoppen vindt plaats onder een Frans overheidscontract. Persoonlijke opmerking scheidend bestuursvoorzitter Gallois: "Ik ben buitengewoon trots op de productie van wapens voor de Franse kernmacht, een prachtige erfenis van het Gaullisme. Het is voor ons een prioriteit om hiervoor de beste producten af te leveren. Het Franse kernwapenarsenaal is bescheiden in vergelijking met dat van andere landen en er is goede controle om mogelijke proliferatie te voorkomen. De wapens zijn bedoeld om niet gebruikt te worden."

Exportkredietgaranties
Is het waar dat EADS een brief heeft ontvangen van de Duitse staatssecretaris van Defensie Peter Hintze die meer Duitsers op bestuursposten wil in EADS, en die dreigt met het stopzetten van onderzoekssubsidies en exportkredietgaranties als EADS dat niet doet? Gaat EADS dee oproep negeren, zoals gesuggereerd wordt in een interview van Bilt am Sonntag met aankomend CEO Tom Enders afgelopen weekend? Zo ja, is het verlies van exportkredietgaranties van invloed op de wapenexport van EADS? Dreigt EADS ook Franse exportkredietgaranties te verliezen? Hoe groot is het deel van de EADS wapenexport dat afhankelijk is van exportkredietgaranties?

Antwoord EADS: Besluiten over financiering komen voor rekening van regeringen, wij verwijzen u met deze vraag graag door naar Mr. Hintze. Besluiten over de samenstelling van het bestuur worden niet genomen door de politiek maar door het bestuur.

Doordat zes van de tien kritische aandeelhouders niet naar binnen mochten zijn de volgende vragen niet gesteld:

Kazachstan
Is het waar dat EADS recent een paar grote contracten heeft afgesloten met de strijdkrachten van Kazachstan? Weet u dat de regering van Kazachstan verantwoordelijk is voor de dood van 17 stakers eerder dit jaar, zoals beschreven in een resolutie van het Europees Parlement over mensenrechten in Kazachstan? Is het waar dat EADS helikopters heeft verkocht aan Kazachstan? Bent u er zeker van dat deze helikopters niet zullen worden ingezet bij mensenrechtenschendingen?

Straaljagers
Deelt u de mening dat er overaanbod is op de markt voor straaljagers, met de Amerikaanse Joint Strike Fighter, de Franse Rafale, de Zweedse Gripen en de EADS Eurofighter? Bent u het eens met de stelling dat de keuze voor bepaalde gevechtsvliegtuigen meer op politieke dan op technische of strategische gronden wordt gemaakt? Zou het niet beter zijn om helemaal te stoppen met de productie van gevechtsvliegtuigen en te gaan investeren in de civiele luchtvaart, een markt met veel betere perspectieven?

Raketschild
EADS Astrium werkt mee aan het NATO raketschildprogramma, samen met onder meer de Nederlandse bedrijven Thales en TNO. Dit raketschild (Missile Defense) kan leiden tot een nieuwe Koude Oorlog. Rusland beschouwd het raketschild als een bedreiging. Premier Poetin zei dat Rusland “ofwel zijn eigen raketschild kan gaan bouwen, ofwel een a-symetrisch antwoord kan geven.” Beinvloed de deelname van EADS aan het NATO raketschild de exportmogelijkheden naar Rusland in positieve of in negatieve zin?